Dit artikel publiceerde NRC – en NRCnext in een iets uitgebreidere versie – een tijdje geleden in het kader van de Check je Werkstress week. Een themaweek die in het leven werd geroepen door minister Asscher om mensen bewuster te maken van werkstress en daar iets mee te doen: Tip: altijd haast en stress? Volg onze 1-daagse cursus time management! “Werkstress.
Bijna 1 miljoen mensen lopen jaarlijks het risico op burn-out en andere werkgerelateerde psychische ziekten. Daarom staat de week van 3 t/m 6 november in het teken van het aanpakken van werkstress en het vergroten van werkplezier. Werkgevers en werknemers in Nederland doen mee met verschillende activiteiten.” – Een goed initiatief, maar volgens psychiater Bram Bakker is de insteek niet helemaal goed.
Stress komt namelijk niet puur door druk op het werk, het komt voornamelijk door druk(te) in je vrije tijd – het grootste probleem ligt dus Het is op zich goed dat er meer aandacht voor stress is, maar de term werkstress, is hierbij misleidend vindt de psychiater. “Het probleem is dat het een totaal onzinnige kreet is, die slechts bijdraagt aan een niet-realistische kijk op de vele burn-outgevallen die ons land telt.” Bakker schrijft dat hij wekelijks mensen spreekt die te maken hebben gekregen met een burn-out.
Het probleem bij mensen met een burn-out is veel meer dat de balans zoek is tussen inspanning en ontspanning, stelt Bakker. “De ingrijpende veranderingen die de afgelopen decennia in de leefwijze van de meeste mensen zijn opgetreden, spelen een veel grotere rol dan welke veeleisende baan ook. Steeds minder mensen gunnen zichzelf de tijd om te lanterfanten of te pierewaaien.
Je bent ongelukkig omdat het werk dat je eigenlijk (nog) moet doen boven je hoofd hangt, je bent ongelukkig omdat je dat werk niet gedaan krijgt en je bent ongelukkig omdat de ‘vrije tijd’ waarin je je begeeft niet echt ontspant omdat je weet dat je eigenlijk gewoon werk aan het ontwijken bent.

Die staat bereik je door je agenda vanaf nu met andere ogen te bekijken; als een plek waar je ook je Plan je vrije tijd in (op de eerste plek)! Onze uren op kantoor netjes inplannen en aan de hand van deze planning werken is bekend terrein voor de gemiddelde kantoorwerker.
Tip: meld je nu aan voor onze tips per e-mail en ontvang gratis het e-book 'Beter Slapen, Slimmer Werken' Zie je? Vrije tijd en werktaken worden duidelijk onderscheiden, waarbij vrije tijd rotsvast staat (‘dinner & family time’, ‘lunch’ en ‘yoga’ bijvoorbeeld) en de rest er gevarieerd omheen gepland wordt. Nu jij! Zet je je vrije tijd niet op de eerste plek, dan is de kans groot dat alle dingen die je moet doen de overhand krijgen over de dingen die je graag wil doen in je vrije tijd.
Je moet aan alle andere dingen voldoen – zoals tijd doorbrengen met je familie, de hond uitlaten en… leven.“ Nog een mooi voordeel van deze herziening van je agendagebruik: het inplannen van lanterfanten, pierewaaien en ander leuks helpt je om een gevoel van verheugen te creëren tijdens je werkdag. Iets dat je instant motivatie oplevert tijdens momenten dat je even ‘geen zin hebt’.
Vrije tijd Voldoende vrije tijd is een belangrijk middel om gezond te leven. Het is tijd die we na ons werk, vrijwilligerswerk of studie, kunnen besteden aan ontspanning. Tijd spenderen aan sport, hobby’s, sociale contacten en vakantie is heilzaam. De energie die is verbruikt tijdens de normale, dagelijkse werkzaamheden kan weer worden aangevuld.
Wie te weinig vrije tijd heeft, kan lichamelijke, geestelijke of sociale problemen ervaren zoals oververmoeidheid, stress en conflicten in familie- of vriendenkring. Van de totale 24 uur die in een dag zit, hebben we ongeveer vijf tot zes uur vrije tijd. Dat is tijd die we niet hoeven te besteden aan werk en zorg, het huishouden of om te slapen.
Contact met familieleden, vrienden en kennissen neemt anderhalf uur in beslag. Ongeveer een halfuur per dag slaan we de tijd stuk met spelletjes, knutselen of hobby’s. En gemiddeld spenderen we minder dan een halfuur per dag aan sport. Vrije tijd kan als geen ander worden ingezet als middel om een gezonde leefstijl na te jagen.
Maar juist dat doen we te weinig. Gemiddeld voldoen twee van de drie Nederlanders van 19 jaar en ouder aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (elke dag een half uur matig intensief bewegen). Werkstress Vrije tijd is belangrijk bij het reduceren van werkstress. Stressklachten zijn belangrijk signalen; de werkdruk is te hoog, er is ruzie of te weinig waardering.
Steeds meer vrouwen en millennials krijgen last van een burn-out en nemen een pauze van werk. De oorzaak van je burn-out hoeft niet altijd je werk te zijn. Je kunt dol zijn op je baan, maar toch kan het je teveel zijn. Het probleem zit hem vaak niet in de de uren die je op je kantoor doorbrengt, maar juist als je thuis piekert over je werk.
Het gekke van werkstress is dat je het vaak niet merkt als je overdag aan het werk bent. Dan ben je te druk en ga je maar door om alles af te krijgen. Als je thuis komt en probeert bij te komen, is er ineens ruimte voor de stress en komt het hard binnen.
Dit zijn onze vier tips om alles uit je vrije tijd te halen. Ook al ben je met vriendinnen aan het eten, als je maar blijft piekeren, kun je er niet van genieten. In de wetenschap wordt dit rumination genoemd, je bent als het ware gebeurtenissen uit het verleden aan het herkauwen.
Onderzoek heeft bewezen dat hoe meer we piekeren als we thuis zijn, hoe groter de kans dat we last hebben van slaapstoornissen, een slechte mood, en ongezonder gaan eten. Dit helpt je niet bepaald bij een productieve werkdag. Hallo vicieuze cirkel. Als je je stress wilt verminderen zit het niet altijd meteen in het aantal uren of de inhoud van je baan.
Guy Winch, een Amerikaanse wetenschapper in de psychologie, kwam zelf in een burn-out terecht en kon niet meer stoppen met piekeren. Hij besloot een week lang een dagboek bij te houden en op te schrijven hoeveel tijd hij precies aan het piekeren was. De uitkomst schokte hem. Maar liefst veertien uur! Zoveel tijd ging er naar een activiteit waar hij niets mee op schoot en hem ook nog eens meer gestresst maakte.
Winch deelt daarom drie tips om het piekeren te doorbreken. Technologie brengt veel voordelen met zich mee, je kunt nu overal ter wereld werken en bent niet gebonden aan het kantoor. Tegelijkertijd zorgt dit er ook voor dat de grens tussen werk en privé vervaagt. Met je telefoon kun je altijd en overal e-mails beantwoorden of een collega appen om nog wat laatste dingen te checken.
We hebben jarenlange ervaring door psychologen en de kwaliteit van een ‘live-cursus’ gebundeld in online modules. Toegankelijk, laagdrempelig en praktisch: doe het wanneer het jou uitkomt. Start vandaag nog met een leven meer in balans!
Ja, ik wil burn-out de baas blijven!